Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin Üye Ol veya Giriş Yap
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin Üye Ol veya Giriş Yap
Masa başında çalışıyor ve bel ağrılarınız varsa dikkat edin! Daha önceleri ağır yük kaldırma nedeniyle oluşan “bel fıtığı” artık günümüzde oturarak ve uzun süre hareketsiz kalarak çalışan insanlarda daha sık görülmeye başladı. Eğer ofiste çalışıyorsanız, alacağınız küçük tedbirlerle bel fıtığına yakalanma riskinizi azaltabilirsiniz.

 

Bel ağrıları hemen herkesin dönem dönem karşılaştığı sorunların başında gelir. Çarşıda, pazarda, eğilip doğrulduğumuzda, yatıp kalktığımızda kısaca hayatın her karesinde karşımıza çıkıyor. Masabaşı çalışma ortamlarının yaygınlaşmasıyla birlikte bel ağrısı şikâyetlerinde de artış görülüyor. Bel ağrısı günümüzde teknolojinin yaygınlaşmasıyla vücut hareketlerinin azalması, vücudun yanlış kullanımı, şişmanlık, yanlış oturma, kasların zayıflamasıyla görülen bir rahatsızlık haline geldi.

          Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Murat Uludağ, bel ağrılarının masabaşı çalışanlarında daha sıklıkla görülmeye başlanmasının ofis çalışanlarının oturma şekilleri ve süresine dikkat etmemelerinden kaynaklandığını belirtiyor. Uludağ, insanların işi gereği daha fazla oturmak zorunda kalması nedeniyle beldeki bağların zayıfladığını ve omurgadaki disklerin üzerine düşen yükün arttığını vurguladı.

Bel ağrısının diğer tüm vücut ağrılarında olduğu gibi hafife alınmaması gereken bir şikâyet olduğunu ifade eden Uludağ, şunları söylüyor: “Bel ağrılarını ‘mekanik’, ‘mekanik olmayan’ ve ‘yansıyan’ bel ağrıları olarak üçe ayırıyoruz. Mekanik bel ağrıları, bel omurgasını tutan ve bozan hastalıklardır; zengin kas dokularının yıpranmasıyla oluşur. Mekanik olmayan bel ağrıları enfeksiyon, kanser ve iltihabi olaylara bağlı olarak gelişir. Yansıyan bel ağrıları ise böbrek taşı, yumurtalık iltihabı, prostat hastalıkları gibi durumlarda ortaya çıkar. Görülen ağrıların yüzde 90’ı mekanik diye adlandırdığımız bel ağrılarıdır. Kesinlikle hafife alınmamalıdır. Şikâyet görülür görülmez bir fiziksel tedavi ve rehabilitasyon uzmanına başvurulmalıdır. Şayet ciddi bir durumsa erken teşhis açısından bu çok önemlidir.”

 

Modern çağın hastalığı

Uludağ, vücudun yanlış kullanımı sonucu oluşan mekanik bel ağrılarının ortaya çıkışını şöyle anlatıyor: “Belimizle leğen kemiğimiz arasında 33 adet kemik var. Bu kemiklerin arasında ortası jel kıvamında çevresi kıkırdaktan oluşan amartisör gibi “disk” dediğimiz yapılar var. Bel fıtığı bu disklerin dışa doğru kaymasıyla oluşur. Dışa kayan kısmın dokulara ve sinirlere baskı yapmasıyla ağrılar hissediyoruz. Bu durum özellikle bele ve bacağa vuran ağrılarla kendisini belli ediyor.”

Mekanik bel ağrılarının oluşmasında mesleki riskler, sportif riskler, kişisel ve psikolojik faktörler olduğunu ifade eden Uludağ, “Bel ağrıları, mesleki olarak çok araç kullanan insanlarda, uzun yolculuk yapanlarda ve çok uzun süre oturanlarda modern çağın hastalığı olarak gösteriliyor. Masa başında, bilgisayar başında çok oturuyoruz. Belin yanlış kullanımı oturma sırasında bel fıtığına sebep olabiliyor. Oturma şekilleri risk faktörleri arasındadır. Ayrıca psikolojik riskler var. İşini sevmeyen insanlarda bel ağrısı daha fazladır” diyor.

          Uludağ, bel ağrısına yakalanmamak için yapılması gerekenleri ise şöyle özetliyor: “Pozisyonumuzu dengeli ayarlamalıyız. Düzgün ve dengeli ayakta durmalı ve oturmalıyız. Doğru oturma pozisyonu bele en az yük bindirmedir. Kalçaların ve dizin 90 derece olduğu pozisyondur. Bel ağrılarının tedavisi için yürüyüş ve yüzmek en çok önerdiğimiz sporlar arasında yer alıyor. Biraz hızlı tempo yürüyüşü de iyi gelebilir. Günde en az 30 – 40 dakika yürünürse genel kondisyon için iyi olur. Yüzerken bel kasları kuvvetlenir; bunun için yüzmek çok önemlidir.”

Bel ağrılarının sıklıkla görüldüğü masa başı çalışanlarına ise doğru oturma tekniklerini şöyle tarif ediyor Uludağ: “Bir kere, otururken mutlaka dik oturmalıyız. Belimizin arkasına bel kavisini doldurmalıyız. Ortopedik bir sandalyede oturmalıyız. Dik oturmaya dikkat etmeliyiz. En iyi duruş asker duruşudur. Kambur vaziyette oturmak çok fazla bel ağrısına neden olabiliyor. Mümkünse ayakaltına tabure konulmalıdır ki dizler belden aşağı kalmasın. Böylelikle belimizi koruma altına almış oluruz. Ayrıca sürekli oturmamalıyız; 5’er 10’ar dakikalık aralar vermeliyiz”
           

Tedavi yolları

Uludağ, bel fıtığının tedavisi noktasında yapılması gerekenleri şöyle sıralıyor: “Öncelikle istirahat edilmelidir. En az 3 gün dinlenmelidir. Kronikleşmesinin önlenmesi için ilaçlar veriyoruz. Ağrı hafızası diye bir olay var. Böylece ağrılar daha çok hissediliyor. Çeşitli ödem çözücü ilaçlarımız var. Su toplanması bu şekilde çözülür. Kas gevşeticiler kullanılır. Uyuşma, karıncalanma varsa B vitamini dediğimiz ilaçları kullanıyoruz. Eğer çok şiddetli ağrılar varsa kortizon türü ilaçlar da kullanılabiliyor. Ama bunu çok önermiyoruz. Cerrahi operasyon eğer kuvvet kaybı varsa, duyu kaybı varsa, idrar ve dışkı tutamama varsa acilen 24 saat içinde yapılmalıdır. Bel korseleri, egzersizler, enjeksiyon kullanılabilir. Akupunktur gibi manipülasyonlarla da iyileştirilmezse son çare olarak ameliyat düşünülebilir. Ameliyat haline gelmişse zaten zor bir durum olmuş demektir. Ameliyatla bazen bu durum gerileyebiliyor, bazen de o bozukluk kalabiliyor. Onun için fizik tedaviye hastanın ikna edilmesi gerekiyor. Tabii ki hastaların doktorlarına güvenmeleri de çok önemlidir.”
           

Ağırlık kaldırırken ve ev işlerinde nelere dikkat edilmeli?   

Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Murat Uludağ, ağırlık kaldırırken ve ev hanımlarının iş yaparken nelere dikkat edilmesi gerektiğini şöyle belirtiyor:

Mutlaka bir ağırlık kaldırırken dizlerimizi bükerek kaldırmalıyız. Kalça ve bacak kaslarımızdan da faydalanmalıyız. Ağır ağır dengeli hareket etmeliyiz. Kesinlikle sakin hareket etmek gerekiyor. Yoksa ani bir hareketle bel fıtığı oluşmasına neden olabiliriz.

Ev hanımları bulaşık yıkarken mutlaka öne eğilmemeye çalışmalı, lavaboya yakın durmalı. Çamaşır ve bulaşıkları taşıma esnasında da mutlaka yere çömelerek uzanmak lazım. Aynı şekilde çömelerek çarşaf düzeltmek gerek. Bunlar ayrıntı gibi görünebilir ama önemlidir. Ev süpürmede öne yanlış eğilmeden kaynaklanan ağrılar oluşabilir. Asker duruşunda olmaya çalışmalıyız. Göğüs önde, başımız geride, sırtımız dik olmalı. Yüksek noktalara fazla uzanmamak gerekiyor. Dengeye dikkat etmeliyiz. Gerektiği durumlarda el değiştirerek bir şeyi taşımalıyız. Elde ağırlığı yanlış taşımakla boyun fıtığına da yol açabiliriz.


Düzgün oturma için tavsiyeler

- Sandalye veya koltukta otururken dik bir pozisyonda olmaya gayret ediniz ve bunu alışkanlık haline getiriniz.

- Yumuşak, alçak ve derin koltuklarda oturmayınız. Stabil olmayan bozuk koltukların ve yumuşak iskemlelerin belinizi tehdit ettiğini unutmayınız. Kol konacak yeri olan, arkalığı en az omuz hizasına kadar uzanan ve belinizi destekleyen sandalye ve koltukları tercih ediniz.

 - Sandalyede otururken ayaklarınızın altına bir basamak çekerseniz daha rahat edersiniz.

- Sandalyeden kalkarken bir ayağınız diğerinin önünde olmalı, bacak kaslarınız ve kollarınızın yardımıyla kendinizi yukarıya doğru iterken sırtınız dik pozisyonda bulunmalıdır.

- Televizyon seyrederken veya herhangi bir gösteriyi izlerken koltukta sırtınızı kamburlaştırmak rahatsızlıklara yol açar.

- Sandalye veya koltuğa oturmak için kendinizi oturağınızın üstüne sanki düşüyormuş gibi aniden bırakmayınız. Yavaş yavaş, kontrollü olarak oturma pozisyonuna geçiniz.

- Sandalye veya koltukta otururken, bir cismi (hafif dahi olsa) öne doğru eğilerek yerden almayınız.

- Bilgisayar karşısında saatlerce hareketsiz veya uygun olmayan pozisyonda kalmak beli rahatsız eder. Bilgisayarda çalışırken başınız dik, beliniz ve kalçalarınızın arka kısmı destekli, köprücük kemikleriniz yere parelel durumda olmalıdır.

- İşyerinde devamlı oturarak çalışıyorsanız, bunun beliniz için sakıncalı olduğunu biliniz. Bu nedenle ara sıra kalkıp dolaşınız. Oturarak çalışırken belinizi ince bir yastıkla desteklemenizde yarar vardır.

- Otomobil kullanırken koltuğunuz sert olsun, arkaya dayandığınızda koltuk belinizi desteklesin ve adeta kavrasın. Uzun yola çıkarken de belinizi ince bir yastıkla destekleyiniz.

- Her yere arabayla gitmek, televizyonu bile uzaktan kumanda ile açıp kapamak, sürekli oturarak çalışmak, kilo aldıracak her türlü besini umursamadan yemek doğru bir hayat tarzı değildir.

Kaynak: Bel Fıtığı ve Korunma Yolları, Doç. Dr. Ahmet Yıldızhan